Leonardo da Vinci

Leonardo da Vinci

Galeria: obrazy, rysunki, szkice i rzeźba

 

Leonardo da Vinci
......................................................................................................................................................................................................................................
<< Leonardo da Vinci strona główna

Leonardo da Vinci - najważniejsze obrazy

Leonardo da Vinci znał dobrze i nadzwyczaj wysoko cenił sztukę starożytną. Ale jeszcze bardziej od starożytności cenił naturę. Uważał, że zamiast uczyć się malowania czy rzeźby na przykładzie artystów starożytnych, studiować w jaki sposób odtwarzali człowieka lub konia, słuszniej będzie obserwować żywego człowieka lub konia i odtwarzać go według tego naturalnego wzoru. Pilnie studiował budowę ciała ludzkiego – chyłkiem, w nocy, przemykał się do szpitala czy kostnicy, by się przyjrzeć, jak zbudowana jest każda część ciała, jak układają się mięśnie i ścięgna, jak wyglądają żyły i tętnice. Było to wyrazem nie tylko niespożytej ciekawości, lecz także odwagi, gdyż za tego typu naukę w czasach Leonarda da Vinci groziło spalenie na stosie...

Jednakże bardzo ważnej rzeczy nauczył się Leonardo da Vinci od starożytnych artystów – miary. Dla Greków, a następnie starożytnych Rzymian, bardzo ważna we wszystkim była miara. Obliczali starannie, jaka powinna być wielkość głowy w stosunku do wysokości całego człowieka; jaka szerokość ramion, a jaka długość nosa w stosunku do twarzy. Kiedy więc inni artyści spoglądali z zachwytem na piękne greckie marmury, Leonardo da Vinci wyciągał z kieszeni linię z podziałką i badał, ile mierzą kształtne usta bogini i jak długa jest jej szyja. Odpowiednie proporcje uważał za pierwszy warunek doskonałości w sztuce.

 

Ostatnia wieczerza - malowidło ścienne 460 × 880 cm; ok. 1495-98

Oto długi stół nakryty białym obrusem, a za stołem Chrystus wśród dwunastu apostołów. Na stole misy z potrawami, talerze, chleb, szklanki z odrobiną czerwonego wina. Podobnie jak u poprzedzających Leonardo da Vinci malarzy średniowiecznych, w Ostatniej wieczerzy apostołowie siedzą symetrycznie po sześciu z każdej strony i wszyscy są zwróceni przodem do widza. Także i treść jest jak w malowidłach średniowiecznych religijna, ale mimo to obraz ma cechy zupełnie nowe – stanowi on zwartą kompozycyjnie grupę, postacie żywo o czymś rozprawiają, są zajęte jedną sprawą. Jeden z apostołów podniósł palec w górę, jakby coś mocno argumentował. Inny chwyta się oburącz za serce, jakby się przed czymś zarzekał lub, przeciwnie, coś przyrzekał. Jeszcze inny wyciąga ręce przed siebie i zdaje się mówić: Słyszycie, co powiedział mistrz?

Apostołowie przedstawiają wielką rozmaitość typów ludzkich: starzy i młodzi, o urozmaiconych rysach. Ubrani w obfite, wielobarwne stroje, bardzo przypominają jakieś zgromadzenie uczonych lub artystów z czasów Leonarda da Vinci.

Tłem obrazu jest wnętrze komnaty wzorowanej na starej sztuce greckiej i rzymskiej. W układzie sali panuje nieskazitelna symetria. Na każdej ścianie bocznej umieszczono po cztery barwne tkaniny. Z tyłu komnaty znajdują się trzy okna, również rozmieszczone symetrycznie.

W Ostatniej wieczerzy bardzo wyraźnie widoczny jest wpływ sztuki starożytnej, który począwszy od ziemi włoskiej docierał do pozostałych krajów europejskich. Lecz w tym obrazie jest jeszcze coś więcej, co należało do własnej inwencji Leonardo da Vinci – krajobraz. Widoczny wprawdzie tylko przez okna, ale jest – delikatne, jakby przymglone zarysy odległych gór, subtelne barwy nieba, jakieś budowle...

Doskonały w tym obrazie jest rysunek postaci, ich ruchy, wyraz twarzy. Doskonała jest kompozycja całości, włącznie ze znakomicie uchwyconą perspektywą. Wystarczy spojrzeć tylko na owe tkaniny na bocznych ścianach, jak się oddalają od widza. Znakomity jest także dobór barw i gra świateł.

 

Mona Lisa (Gioconda) - olej na desce 77 x 53 cm; 1503-06

Leonardo da Vinci namalował jeden z najsłynniejszych obrazów w dziejach sztuki - Monę Lisę - między 1503 a 1506 r. Modelką była najprawdopodobniej Mona Lisa Gheraradini urodzona w 1479 r.; gdy Leonardo malował ją, miała około 25 lat i była od 1495 r. żoną patrycjusza florenckiego Francesco di Bartolommeo di Zanobi del Giocondo.

Vasari, biograf artystów włoskich, pisał w 1550 r. o obrazie: „... najmniejsze szczegóły oddane są z możliwą delikatnością. Oczy mają blask i wilgotność żywych. Widać wokół nich czerwononiebieskie żyłki i brwi, jakie tylko z największą lekkością można wykonać... Nos, ze wszystkimi pięknymi cieniami, różowymi i miękkimi, wygląda jak żywy. Usta w ich kącikach i w krągłościach, tam gdzie czerwień ust łączy się z kolorem twarzy, zdają się być prawdziwe jak ciało i krew... W czasie gdy [Mona Lisa] pozowała, zawsze ktoś grał i śpiewał, a [Leonardo da Vinci] sprowadzał nawet trefnisiów, by ją rozbawiali. Chociaż uniknął melancholii, którą tak często przekazują portrety. Toteż w obrazie Leonarda znalazł się tak czarujący uśmiech, że wydaje się być bardziej niebiański niż ludzki.”

Wizerunek Giocondy rzeczywiście uderza finezją w oddaniu rysów, miękkością modelunku i subtelną elegancją pozy. Jest malowany wedle zasady sfumato - miękkiego zacierania konturu dla wywołania wrażenia oglądania malowidła jakby przez mgłę. Delikatność ujęcia portretu kontrastuje przeto z pełną niepokoju aurą skalistego panoramicznego pejzażu w tle. Mona Liza jawi się tu jako pełna czaru, wdzięku (grazia), niewymuszonej elegancji i spokojnej dumy dama, zgodnie z ówczesnym modelem obyczajowym, opisywanym w traktatach o zachowaniu Agnolo Firenzuoli (1514) czy Baldassare Castiglione (1516). Jednakże pędzel Leonarda da Vinci, głównie poprzez ukradkowy, tajemniczy uśmiech, nadał temu dziełu charakter wiecznej zagadki.

Leonardo da Vinci traktował ten obraz szczególnie. Zatrzymał go u siebie aż do śmierci; możliwe, że go jeszcze poprawiał. Po jego śmierci dzieło kupił król francuski Franciszek I za niebotyczną wtedy cenę 12 tysięcy franków. W kolekcji królewskiej obraz został przycięty z czterech stron (pierwotnie Gioconda i widok pejzażu ujęte były arkadą na kolumnach), a takżtedyinci  twarzy, zdają.ystarczy spojrzec tylko na owe tkaniny na bocznych scianach, jak się oddalaja od widza. Doskonały jest e znacznie przemalowany (suknia w oryginalnym stanie była zielona lub zielonobłękitna, a rękawy - żółte).



Dzieła Leonarda da Vinci

  Leonardo da Vinci - Obrazy
Obrazy
Leonardo da Vinci - Rysunki
Rysunki
Leonardo da Vinci - Notatki
Notatki, szkice
Leonardo da Vinci - Rzeźba
Rzeźba
 
 

Leonardo da Vinci - lista dzieł

info@leonardo-da-vinci.pl ::